कुराकानी/विचार

स्वाधीन पत्रिकाका पराधीन पत्रकार

स्वाधीन पत्रिकाका पराधीन पत्रकार

   
मनुष्यको स्वतन्त्रता निकै कठिन काम हो । व्यवस्थित समाजमा अभिव्यक्तिको बाटो खनिएको हुन्छ । स्वतन्त्रताका औजारहरु बनि–बनाउन अवस्थामा हुन्छन् । औसत मनुष्यले ती औजारहरुको सहारामा आफ्नो स्वतन्त्रताको बोध गर्छ । स्वतन्त्रताको जो बाटो बनेको छ, त्यसमा एक हो – अखबार । बिहानै एउटा अखबार किनेर तपाईं यस बाटोमा हिँड्न सक्नुहुन्छ । भोट दिने, वकिल नियुक्त गर्ने, अखबार खरिद गर्ने प्रक्रियामा हाम्रो संवैधानिक स्व
कोरोनाले निम्त्याएको भयावह अवस्था

कोरोनाले निम्त्याएको भयावह अवस्था

   
कोरोना भन्ने चिज यस्तो रहेछ कि जसले किराहरु किटनासक औषधी छरेपछी भुतुभुतु मर्छ्न्। त्यस्तै गरेर मानिसहरु पनि किरा मरे जस्तै भुतुभुतु लाखौको सङख्यामा मरिरहेछन्। कोरोनाले यो विशाल विश्वमा महाकम्पन पैदा गरिरहेको छ। चिनबाट सुरु भएको कोरोना युरोप अमेरिका र हाम्रो असल छिमेकी भनेर चिनाउने भारत हुँदै हाम्रो देश नेपालसम्म पुगिसकेको छ। भारतमा दिनहुँ हजारौं मानिसहरुको ज्यान कोरोनाले ज्यान लिईरहेको छ। थुप्रै
हाब्रे संरक्षणमा जुम्ली समूदायको भूमिका

हाब्रे संरक्षणमा जुम्ली समूदायको भूमिका

   
परिचय हाब्रे एउटा दुर्लब स्तनधारी जनावर हो जसलाई जुम्ली समाजले नौटोटो, ह्याउ कुकुर, पुदे कुदो र निगाली बाघ जस्ता नामले चिन्ने गर्दछन्।  यसको शरीरको लम्वाई ९३ देखि ११० से।मि लामो, ३.५ देखि ६.५ के्जी तौल र औसत आयु ८/१० बर्ष रहेको पाइन्छ। यो दुर्लब जनावर २२०० देखि ४८०० को उचाईमा रहेको मालिंगो र निगालो भएको शितोष्ण र चौडापाते बनमा पाइन्छ। यो प्रजातिको रेड पाण्डा नेपाललगायत भारत, चिन, म्यान्मार र भुटा
सरकार सचेत बन, जनताको आँसुले सराप्ला

सरकार सचेत बन, जनताको आँसुले सराप्ला

   
यतिबेला विश्व मानव दुनियाँ नोबेल कोरोना भाइरसबाट सन्त्रासमा छ। यस भाइरसबाट नेपाल र नेपालीहरु पनि अछुतो रहन सकेनन्। सन् २०१९को अन्तीम तिर चीनको वुहान प्रान्तबाट फैलिएको यो महामारीले विश्वलाई नै ठूलो क्षती पुर्याएको छ। केही देशमा यो भाइरस तत्काल नियन्त्रणमा आए पनि अन्य धेरै देशहरुलाई आछु–आछु पारेको अवस्था छ। विश्वको महाशक्ति देश अमेरिकामा यसले सबैभन्दा धेरै मानवीय क्षती पुर्याएको छ। हाम्रो देशमा
‘चाँडै कोरोना जितेर घर फर्किन्छु’

‘चाँडै कोरोना जितेर घर फर्किन्छु’

   
सन २०१९ को उत्तरार्द्धमा चीनको वुहान प्रान्तबाट जन्म लिएको नोवेल कोरोना भाइरस (कोभिड १९) क्रमशः विश्वका कुनाकुनामा यसरी फैलियो कि भुसको आगोसरी। विज्ञान जगतमा यो भाइरसको औषधी आविष्कार नहुनुले भाइरसले आफ्नो संक्रमणको क्षेत्र भुसको आगोसरी बिस्तारित गरेको सहजै आँकलन गर्न सकिन्छ। फलस्वरुप यसले सिंगो मानवजगतलाई त्रासित बनाएकोछ। यो भाइरस देखिएको लगभग ड महिना भैसकेछ, यति लामो अवधीसम्म यसले आफ्नो असर देखा
मानव बेचबिखनविरुद्धको अभियान र यसका चुनौतीहरु

मानव बेचबिखनविरुद्धको अभियान र यसका चुनौतीहरु

   
मानव बेचबिखनविरुद्धमा विगत २४ वर्षदेखि नै यो क्षत्रेमा क्रियाशिल रहँदै गर्दा थुप्रै अनुभवहरु संगाल्ने मौका पाएकी छु। त्यहि अनुभवमाचारै तिरको विश्लेषण गर्ने जमर्को गरेकी छु र मलाई आशा छ मानव बेचबिखनको भित्रिमर्मलाई स्पष्ट दर्साउने छ भन्ने विश्वाससमेत मैले लिएकी छु। म सुनिता दनुवार दैलेख जिल्लामा जन्मभई ५ वर्षको उमेरमा मेरो सम्पूर्ण परिवार भारतमाबसाई सराई गरी जम्बुकस्मीरमा बसोबास गरेका थियौं। त्यहि
म कोरोना सक्रमित !

म कोरोना सक्रमित !

   
अंग्रेजी सालको २०१९ को अन्त्य र २०२० को सुरुवातसँगै देखिएको कोरोना भाइरस २०२० को मध्य हुँदै अन्त्य तर्फ लम्कदै गर्दा विश्वका सबैजसो मुलुक यसको सँक्रमणबाट त्राहीमाम भएको अवस्थामा नेपाल पनि सोही अवस्थामा नै छ। कोरोनाको पहिलो सँक्रमित देखिँदा लकडाउन गरेको नेपालमा करिब दश हजार सँक्रमित नागेपछि लकडाउनको अन्त्य भएको घोषणा भयो भने त्यो भन्दा केही पहिल्यै लकडाउन खुकुलो भर्इसकेको थियो। रोगले हैन भोकले
छुवाछुतविरुद्धको असफल आन्दोलन र वास्तविक समस्या

छुवाछुतविरुद्धको असफल आन्दोलन र वास्तविक समस्या

   
आज धेरै दिनको अध्ययन, छलफल र बसाई पछि मेरो मानसपटलले फेरी एउटा लेख लेख्ने जमरको गरेको छु । यो भन्दा पहिला मैले दुईवटा लेख लेखेको छु। जस्मा एउटा युवाको मानसपटलमा प्रत्यक्ष घटनाहरुले उब्जाएका विभिन्न सवाल र अध्ययनहरुका बारेमा थिए। जब त्यो लेखको प्रतिक्रीयाहरु आए त्यसपछि मैले फेरि मेरो अध्ययन लाई निरन्तरता दिए जस्मा धर्म, संस्कृति, समाज, विश्व राजनिति र केहि विशिष्ठ व्यक्तिहरु थिए। आज मैले यो लेखमा क
‘६ करोड सामाजिकसेवामा खर्चिएका हेम-मायासँग एकआना जग्गा छैन’

‘६ करोड सामाजिकसेवामा खर्चिएका हेम-मायासँग एकआना जग्गा छैन’

   
काठमाडौँ। प्राय मानिसहरुको चाहत हुन्छ, ‘जीवनमा कमाउ, घर, घरेडी जोडौं। बैंक ब्यालेन्स जम्मा गरौं। आफन्त परिवारको हितमा खर्च गरौं।’ तर, संसारमा यस्ता पनि मान्छे हुन्छन्, जसले जीवन भरको कमाई केवल समाजसेवाको नाममा खर्च गर्छन्। झट्ट सुन्दा यो प्रसँग अपत्यारिलो लाग्ला। तर, यो सत्य कुरा हो, यो एकादेशको कहिनी होइन। कुनै उद्योग कलकारखाना भएर होइन, ठूलो कम्पनिको सञ्चालक वा मालिक भएर पनि होइन। केवल अर्काको
‘बालबालिकाको भविष्यप्रति चिन्तित बनौँ’

‘बालबालिकाको भविष्यप्रति चिन्तित बनौँ’

   
विश्वव्यापी महामारीको रूप लिएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को सन्त्रास अब प्रायः सबै मानिसको घरआँगनमा परिचित भइसकेको छ। सन् २०१९ को नोभेम्बरबाट चीनमा देखिएको कोरोना भाइरस क्रमिकरुपमा युरोप, अमेरिकाहुँदै दक्षिण एसिया र पछि गएर दक्षिणी पूर्वीएसिया तथा अष्ट्रेलियासम्म फैलिएको छ। यस महामारीले समाजका हरेक तहतप्काका मानिसलाई असर पुर्याएको छ। वास्तवमा मानव जातिको उदयभएसँगै यसप्रकारका थुप्रै महामारीहरु फैल